Canonical, birbirinin kopyası olan URL'ler arasından Google'a hangisini göstermesini istediğinizi bildiren sinyaldir. Google'a göre en güçlü yöntemler yönlendirme ve rel=canonical, en zayıfı site haritasıdır; hiçbiri emir değildir. Yinelenmeyi önlemenin yolu, tüm sinyallerin (yönlendirme, etiket, iç bağlantı, site haritası) aynı adresi göstermesidir.
Kanonik URL nedir, Google neden bir adres seçer?
Aynı içerik birden fazla adreste açılabiliyorsa, Google bu sayfaları bir grupta toplar ve en temsil edici olanı kanonik URL olarak seçer; aramada genellikle bu adres gösterilir 2. Bu sürece kanonikleştirme (canonicalization) denir.
Google yinelenmenin tipik nedenlerini şöyle sayıyor: bölgesel varyantlar, mobil ve masaüstü varyantları, HTTP ve HTTPS gibi protokol varyantları, kategori sayfalarındaki sıralama ve filtreleme gibi site işlevleri ve yanlışlıkla taranabilir bırakılan demo sürümleri 2. Bunların çoğu kötü niyet değil, altyapının doğal sonucudur. Örneğin bir ürün sayfası şu adreslerin hepsinde açılabilir:
- https://www.ornekmagaza.com.tr/urun/celik-termos
- https://ornekmagaza.com.tr/urun/celik-termos
- https://www.ornekmagaza.com.tr/urun/celik-termos/
- https://www.ornekmagaza.com.tr/urun/celik-termos?utm_source=instagram
- https://www.ornekmagaza.com.tr/mutfak/celik-termos
Google kanonik seçerken HTTPS'in HTTP'ye tercih edilmesi, yönlendirmeler, rel=canonical etiketleri ve site haritasında yer alma gibi sinyallere bakar 2. Kanonik bildirmenin nedenleri ise Google'a göre şunlardır: aramada hangi adresin görüneceğini kontrol etmek, kopyalara gelen sinyalleri (ör. bağlantıları) tek adreste toplamak, içerik ölçümünü sadeleştirmek ve Googlebot'un tarama zamanını kopyalara harcamamasını sağlamak 1.
Canonical bildirmenin yöntemleri ve güç sırası
Google, tercih bildirmenin yöntemlerini kanonikleştirmeyi etkileme güçlerine göre sıralıyor 1:
| Yöntem | Sinyal gücü | Ne zaman kullanılır | Dikkat |
|---|---|---|---|
| Kalıcı yönlendirme (301/308) | Güçlü | Kopya adresin hiç açılmaması gerekiyorsa: HTTP'den HTTPS'e, www birleştirme, eski URL | Kullanıcı da yönlenir; kopya sayfa artık görünmez |
| rel=canonical (HTML link etiketi) | Güçlü | Kopya sayfanın kullanıcı için açık kalması gerekiyorsa: parametreler, sıralama, kampanya adresleri | Yalnız head içinde, mutlak URL ile |
| rel=canonical (HTTP başlığı) | Güçlü | PDF gibi HTML olmayan dosyalar | HTML etiketiyle aynı anda kullanmak hata riskini artırır |
| Site haritasında yer alma | Zayıf | Tüm sitelerde, diğer yöntemlere destek olarak | Site haritasına yalnız kanonik adresleri koyun |
Google, yöntemleri birlikte kullanmanın etkiyi artırdığını, ancak HTML etiketi ile HTTP başlığını aynı anda kullanmanın, iki farklı URL bildirme gibi hatalara açık olduğunu belirtiyor 1. Yönlendirme, kopya sayfayı tamamen kaldırmak istediğinizde kullanılmalıdır.
Bir de önemli not: Google, bu yöntemlerin hiçbirinin zorunlu olmadığını ve kanonik tercih belirtmeseniz de sitenizin büyük olasılıkla sorunsuz çalışacağını söylüyor 1. Yani canonical bir kurtarıcı değil, bir düzen aracıdır.
Canonical bir öneri midir, emir mi?
Öneridir. Google, bildirdiğiniz tercihin bir ipucu olduğunu ve kullanıcılar için daha uygun bulursa farklı bir sayfayı kanonik seçebileceğini açıkça belirtiyor 2. Bu yüzden "etiketi koydum, iş bitti" yaklaşımı yanıltıcıdır.
Google'ın seçimini iki yerden görürsünüz:
- URL Denetimi: Her sayfa için "Kullanıcının bildirdiği standart URL" (User-declared canonical) ile "Google'ın seçtiği standart URL" (Google-selected canonical) ayrı alanlarda gösterilir 5. İkisi farklıysa çelişen bir sinyal vardır.
- Sayfa dizine ekleme raporu: "Kopya, Google kullanıcıdan farklı bir standart sayfa seçti" (Duplicate, Google chose different canonical than user) satırı, kanonik olarak işaretlediğiniz ama Google'ın başka bir URL'yi daha uygun bulduğu sayfaları listeler; "Kopya, kullanıcı tarafından standart olarak seçilmiş sayfa yok" (Duplicate without user-selected canonical) satırı ise hiç kanonik bildirmediğiniz kopyaları gösterir 6.
Google'ın farklı seçim yapmasının en sık nedeni sinyal çelişkisidir: etiket A adresini gösterirken menü ve iç bağlantılar B adresine gidiyor, site haritasında da C adresi yer alıyordur. Google, site içinde bağlantı verirken kanonik adrese bağlantı vermenizi öneriyor 1.
Yaygın yinelenme kaynakları ve çözümleri
| Kaynak | Örnek | Önerilen çözüm |
|---|---|---|
| HTTP ve HTTPS | http:// ve https:// sürümleri açılıyor | HTTP'den HTTPS'e 301 |
| www ve www olmayan | www.site.com.tr ve site.com.tr | Birinden diğerine 301; Search Console'da iki sürümü de doğrulayın |
| Sondaki eğik çizgi | /urun/termos ve /urun/termos/ | Tek biçim seçip diğerini 301 ile yönlendirin |
| Büyük-küçük harf | /Urun/Termos ve /urun/termos | Küçük harfe 301; iç bağlantılarda tek biçim |
| İzleme parametreleri | ?utm_source=..., ?gclid=... | Sayfada temiz adresi gösteren rel=canonical |
| Filtreler | ?renk=siyah&beden=42 | Talep olan kombinasyon ayrı sayfa; diğerleri canonical veya robots.txt |
| Sıralama ve görünüm | ?sirala=fiyat-artan, ?gorunum=liste | Ana kategoriye rel=canonical |
| Oturum kimliği | ?sessionid=8f2a... | Oturumu URL yerine çerezde tutun; geçiş döneminde canonical |
| Yazdırma sürümü | /urun/termos/yazdir | rel=canonical ile asıl sayfaya; mümkünse CSS yazdırma stiliyle ayrı URL'yi kaldırın |
| Birden çok kategori yolu | /mutfak/termos ve /kamp/termos | Ürünü tek bir kalıcı yolda yayınlayın veya diğerlerinden canonical verin |
E-ticaret sitelerinde filtre ve sıralama kaynaklı yinelenme tek başına binlerce URL üretebilir; bu konunun ayrıntılı ele alındığı e-ticaret kategori ve filtre SEO yazımıza bakabilirsiniz.
Parametreli URL'ler: URL Parametreleri aracı artık yok
Eski Search Console'da parametrelerin ne işe yaradığını Google'a tek tek anlatabildiğiniz bir URL Parametreleri aracı vardı. Google 28 Mart 2022'de aracın bir ay içinde kaldırılacağını duyurdu 3. Gerekçe olarak, araçta tanımlı parametre ayarlarının yalnızca yaklaşık yüzde 1'inin tarama için faydalı olduğunu ve Google'ın hangi parametrelerin işe yaradığını tahmin etmekte zamanla çok daha iyi hale geldiğini gösterdi 3. Duyuruya göre artık bir şey belirtmenize gerek yok; daha fazla kontrol isteyenler robots.txt kurallarını veya dil varyasyonları için hreflang'i kullanabilir 3.
Filtreli gezinme (faceted navigation) için Google'ın güncel rehberi iki yol sunuyor 4:
- Filtreli URL'lerin indekslenmesine gerek yoksa: robots.txt ile bu parametrelerin taranmasını engelleyin, filtreleri URL parçasıyla (hash, ör. #renk=siyah) uygulayın ya da filtreli sürümlerden filtresiz sayfaya rel=canonical verin. Canonical, tarama hacmini zamanla azaltır.
- İndekslenmesi gerekiyorsa: Parametre ayırıcı olarak standart ve işaretini kullanın, filtrelerin URL'deki sırasını tutarlı tutun ve sonuç döndürmeyen filtre kombinasyonlarında HTTP 404 döndürün 4.
Sık yapılan canonical hataları
Google'ın dokümanı, kanonikleştirme için kaçınılması gerekenleri açıkça listeliyor 1. Sahada en sık gördüğümüz hatalarla birlikte:
- robots.txt ile kanonikleştirmeye çalışmak. Engellenen sayfayı Google göremez, dolayısıyla üzerindeki canonical etiketini de okuyamaz 1.
- URL kaldırma aracını kullanmak. Bu araç bir URL'nin tüm sürümlerini aramadan gizler 1.
- Farklı yöntemlerle farklı adres bildirmek. Site haritasında bir URL, canonical etiketinde başka bir URL 1.
- noindex'i canonical yerine kullanmak. Google, site içinde kanonik seçimini noindex ile yönlendirmeye çalışmamanızı, çünkü sayfayı aramadan tamamen engelleyeceğini belirtiyor 1.
- URL parçasını (#) canonical olarak göstermek 1.
- Göreli adres kullanmak. Mutlak URL kullanın ve etiketi yalnız head bölümüne koyun 1.
- Çok dilli sitede tüm dilleri tek dile kanonikleştirmek. Türkçe ve İngilizce sürümleri olan bir ihracat sitesinde İngilizce sayfanın canonical'ı Türkçe sayfayı gösterirse, İngilizce sürüm aramadan düşebilir. Google, hreflang kullanıyorsanız kanonik sayfanın aynı dilde, yoksa en uygun yedek dilde seçilmesini istiyor; ayrıca hreflang, lang, media veya type öznitelikleri taşıyan rel=canonical etiketlerinin kanonikleştirmede kullanılmadığını belirtiyor 1. Dil sürümleri birbirinin kopyası değil, alternatifidir: her biri kendini canonical olarak göstermeli ve diğerlerine hreflang ile bağlanmalıdır.
- Tüm sayfaları ana sayfaya kanonikleştirmek. Şablon hatasıyla sık oluşur; içerikleri farklı sayfalar birbirinin kopyası değildir.
- Canonical'ın yönlendirilen veya 404 dönen adresi göstermesi. Özellikle site taşımalarından sonra görülür; site taşıma rehberimizde bu kontrol yayın günü listesinde yer alıyor.
Adım adım canonical denetimi
- Kopyaları üretin. Ana sayfa ve birkaç önemli şablonun (ürün, kategori, blog) adresini HTTP, www'siz, sondaki eğik çizgili, büyük harfli ve utm parametreli sürümleriyle tarayıcıda açın; her biri tek adımda kanonik adrese 301 mi veriyor, yoksa canonical mı gösteriyor?
- Etiketleri toplayın. Bir tarama aracıyla tüm sitenin canonical değerlerini çıkarın; boş, göreli, birden fazla veya body içinde olan etiketleri işaretleyin.
- Hedefleri doğrulayın. Canonical'ın gösterdiği her adres 200 dönmeli, indekslenebilir olmalı ve kendi canonical'ı kendini göstermeli.
- Site haritasını karşılaştırın. Site haritasındaki her URL, canonical'ın gösterdiği adresle birebir aynı olmalı.
- İç bağlantıları kontrol edin. Menü, ekmek kırıntısı ve ürün kartları kanonik adrese bağlantı vermeli.
- Search Console'u okuyun. Sayfa dizine ekleme raporundaki iki "Kopya" satırını dışa aktarın, önemli sayfaları ayıklayın 6.
- Önemli sayfaları URL Denetimi'nden geçirin ve bildirilen ile seçilen kanonik URL'yi karşılaştırın 5.
- Parametre stratejisini yazılı hale getirin: hangi parametre indekslenir, hangisi canonical alır, hangisi robots.txt ile engellenir.
Bu denetimi kapsamlı bir teknik incelemenin parçası olarak yaptırmak isterseniz SEO denetimi ve teknik SEO hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Teknik nedenlerle oluşan yinelenme (www ve www olmayan sürüm, parametreli adresler, sıralama seçenekleri) bir ceza konusu değildir; Google bu tür kopyaları gruplar ve birini kanonik olarak seçer. Sorun, Google'ın sizin istemediğiniz adresi seçmesi, sinyallerin bölünmesi ve tarama kaynağının kopyalara harcanmasıdır. Başka sitelerden kopyalanan içerik ise ayrı bir konudur ve spam politikaları kapsamında değerlendirilebilir.
Evet, Google kanonik sayfanın kendisine de kendini gösteren bir rel=canonical eklemenizi öneriyor. Bu, parametre veya izleme kodu eklenmiş kopyaların hangi adrese bağlanacağını önceden belirler. Etiketin mutlak URL içermesi, yalnız head bölümünde bulunması ve sayfanın gerçekten 200 dönen, indekslenebilir sürümünü göstermesi gerekir.
Çünkü rel=canonical bir emir değil, güçlü bir sinyaldir. Google; yönlendirmeler, iç bağlantılar, site haritası, HTTPS kullanımı ve sayfaların gerçekten aynı olup olmadığı gibi başka sinyallere de bakar. Sinyaller çelişiyorsa, örneğin iç bağlantılar başka bir adresi gösteriyorsa, Google farklı bir URL seçebilir. URL Denetimi'nde iki değeri karşılaştırıp çelişen sinyali bulun.
Duruma göre. Arama talebi olan filtre kombinasyonları (ör. 'erkek koşu ayakkabısı') kendi başlığı ve içeriğiyle indekslenebilir bir sayfa olarak ele alınabilir. Talebi olmayan kombinasyonlar, sıralama ve görünüm parametreleri ise kanonik etiketle ana kategoriye bağlanmalı veya robots.txt ile taramadan çıkarılmalıdır. Karar, anahtar kelime verisi ve ürün sayısıyla birlikte verilmelidir.
Kaynaklar
- 1Google Search Central. How to Specify a Canonical with rel="canonical" and Other Methods
- 2Google Search Central. What is URL Canonicalization
- 3Google Search Central Blog. Spring cleaning: the URL Parameters tool
- 4Google for Developers. Managing crawling of faceted navigation URLs
- 5Search Console Yardım. URL Inspection tool
- 6Search Console Yardım. Page indexing report
SEOGEO Medya Editör Ekibi
Bu yazı ekibimizin editoryal sürecinden geçti: kaynaklar tek tek doğrulandı, sayısal iddialar kaynağa bağlandı. Yayın ilkelerimiz
Teknik SEO
Tarama, indeksleme, hız ve yapısal veri. Geliştiricinize öncelik ve efor tahminli iş listesi.
